जागतिक पर्यावरण आरोग्य दिना निमित्त पर्यावरणीय शाश्वततेसाठी टोयोटा किर्लोस्कर मोटरने वचनबद्धतेची पुष्टी 

बंगलोर: जागतिक पर्यावरण आरोग्य दिनानिमित्त, टोयोटा किर्लोस्कर मोटर (टीकेएम) ने आज पर्यावरणीय शाश्वततेसाठी दीर्घकालीन वचनबद्धतेची पुष्टी केली. गेल्या काही वर्षांमध्ये, टीकेएम ने जाणीवपूर्वक शाश्वत व्यवसाय पद्धतींचा अवलंब केला आहे आणि कार निर्मात्यापासून मोबिलिटी कंपनीत परिवर्तित झाले आहे. ‘रिस्पेक्ट फॉर द प्लॅनेट’ या तत्त्वज्ञानाला अनुसरून, टोयोटाने ऑक्टोबर 2015 मध्ये जागतिक स्तरावर ‘टोयोटा एन्व्हायर्नमेंटल चॅलेंज 2050’ (टीईसी 2050) ची घोषणा केली, ज्यामध्ये सहा पर्यावरणीय आव्हानांचा समावेश आहे. 3 आव्हानांचा पहिला संच आमच्या उत्पादनांमधून कार्बन न्यूट्रॅलिटी प्राप्त करण्यावर आणि उत्पादन क्रियाकलापांसह त्याची संपूर्ण मूल्य साखळी यावर लक्ष केंद्रित करतो. नंतरची 3 आव्हाने निव्वळ सकारात्मक प्रभाव निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात.

टीईसी 2050 शी संरेखित करून, टीकेएमची बहुआयामी धोरणे उत्पादन आणि सेवा ऑफरच्या पलीकडे जाऊन निसर्ग संवर्धन (उदा. वनीकरण, मूळ जैवविविधता लागवड इ.), संसाधन कार्यक्षमता (पाणी, सामग्री आणि ऊर्जा व्यवस्थापन) आणि रिसायकलिंग आणि पुनर्वापर उपक्रमांना पुढे नेण्याच्या क्षेत्रांमध्ये लक्षणीय यश मिळवून नाविन्यपूर्ण उपाय प्रदान करत आहे. शिवाय, कंपनीचे पर्यावरणाच्या दृष्टीने जाणीवपूर्वक केलेले प्रयत्न केवळ पर्यावरणासाठी सकारात्मक योगदान देण्यावरच लक्ष केंद्रित करत नाहीत तर विविध भागधारकांमध्ये (कर्मचारी, समुदाय, पुरवठादार, डीलर्स, शालेय मुले) शाश्वत जीवनशैलीला प्रोत्साहन देतात, जेणेकरून पुनर्वापर आधारित समाज सक्षम करता येईल आणि ‘निसर्गाशी सुसंगत’ भावी समाजाची स्थापना करता येईल.

त्याच्या उत्पादन पोर्टफोलिओ अंतर्गत, टीकेएम कार्बन-न्यूट्रल उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी, देशातील सध्याचे ऊर्जा मिश्रण, पायाभूत सुविधांची तयारी आणि ग्राहकांच्या अद्वितीय गरजांवर आधारित बहु- मार्ग दृष्टिकोन (एक्सईवी – हायब्रिड इलेक्ट्रिक, प्लग-इन हायब्रिड इलेक्ट्रिक, फ्यूल सेल इलेक्ट्रिक वाहन, बॅटरी इलेक्ट्रिक वाहन इ.) अवलंबून व्यावहारिक गतिशीलता पर्याय प्रदान करते. कंपनीने बायोएनर्जी (उदा. इथेनॉल) द्वारे समर्थित नाविन्यपूर्ण प्रगत वाहन तंत्रज्ञानाचा देखील सक्रियपणे पाठपुरावा केला आहे जे मोठ्या प्रमाणावर जीवाश्म इंधनाचा वापर झपाट्याने कमी करू शकते तसेच सर्वसमावेशक वेल-टू-व्हील (W2W) आधारावर कमी कार्बन उत्सर्जन साध्य करू शकते. या विशेष संधीचा फायदा घेऊन, ऑगस्ट 2023 मध्ये, टीकेएम ने जगातील पहिल्या बीएस6  स्टेज 2 इलेक्ट्रीफाईड फ्लेक्स इंधन वाहनाच्या प्रोटोटाइपचे अनावरण केले.

याव्यतिरिक्त, कंपनीने 2035 पर्यंत ‘नेट झिरो कार्बन इन मॅन्युफॅक्चरिंग ऑपरेशन्स’ साध्य करण्याच्या आपल्या निर्धारित उद्दिष्टाच्या जवळ पोहोचून, तिच्या उत्पादनामध्ये विविध शाश्वत पद्धती लागू केल्या आहेत आणि अशा सर्वोत्तम पद्धती ती आपल्या मूल्य शृंखलामध्ये सामायिक करत आहे. टीकेएमने आत्तापर्यंत मिळवलेल्या काही प्रमुख पर्यावरणीय कामगिरीमध्ये खालील गोष्टी समाविष्ट आहेत:

Ø  पाणी व्यवस्थापन: कंपनी ‘वॉटर पॉझिटिव्ह’ या उद्दिष्टाकडे वाटचाल करत, पाण्याचा अनुकूल वापर करण्यासाठी 4R (रिड्यूस, रियूज, रीसायकल, रिचार्ज) पद्धतीचा अवलंब करते. या संदर्भात, त्याने उत्पादन आणि नॉन-मॅन्युफॅक्चरिंग ऍप्लिकेशन्ससाठी 55,500 m3 क्षमतेचे रेन वॉटर हार्वेस्टिंग तलाव स्थापित केले आहेत आणि 60% पर्यंत पुनर्वापरक्षमता असणारा अत्याधुनिक सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प देखील स्थापित केला आहे. याद्वारे, उत्पादनासाठी लागणारी 89.3% पाण्याची गरज पुनर्वापर आणि पावसाच्या पाण्याद्वारे पूर्ण केली जाते. संपूर्ण कॅम्पसमध्ये पावसाचे पाणी साठवणे आणि 18 रिचार्ज खड्डे यांचा परिणाम म्हणून कंपनीने गेल्या काही वर्षांमध्ये भूजल पातळीत लक्षणीय वाढ पाहिली आहे, जी आता 27 फूट आहे, जी मान्सूनपूर्व आणि मान्सूननंतरच्या हंगामाची सरासरी आहे (2009 मध्ये 90 फुटांवरून).

Ø  वेस्ट टू व्हॅल्यू (रिसायकलिंग): “स्रोतावरील कचरा वेगळे करणे आणि जबाबदारीने विल्हेवाट लावणे” च्या कठोर अंमलबजावणीद्वारे, टीकेएम पुनर्वापर-आधारित समाजाला प्रोत्साहन देत आहे. ‘झिरो वेस्ट टू लँडफिल’ कंपनी बनण्याच्या उद्दिष्टासह, 96% पेक्षा जास्त कचऱ्याचा पुनर्वापर केला जातो.

Ø  कार्यक्षम ऊर्जेचा वापर आणि नवीकरणीय ऊर्जेचा अवलंब: टीकेएम ने अक्षय ऊर्जा स्थापित करून आणि ऊर्जा-बचत तंत्रज्ञान लागू करून ऊर्जा कार्यक्षमतेत सतत सुधारणा केल्या आहेत. टीकेएम जून 2021 पासून ग्रिड पॉवरमध्ये 100% नवीकरणीय उर्जेचा वापर करत आहे. या बदलामुळे 23-24 या आर्थिक वर्षात 95,082 टन कार्बन उत्सर्जनाची घट झाली आहे. एप्रिल 2023 पर्यंत, कंपनीने तिच्या ऑपरेशन्समध्ये 100% पीएनजी वापर पूर्णपणे लागू केला होता. या उपक्रमामुळे प्रति वाहन कार्बन उत्सर्जनात 33% घट झाली आहे, ज्यामुळे एकूण 2,051 टन कार्बन उत्सर्जनाची घट झाली आहे. सोलर रिफ्लेक्टरसह हीट पंप, ड्राय बूथ इम्प्लिमेंटेशन आणि ऑप्टिमाइझ केलेल्या उत्पादन प्रक्रियांसारख्या तंत्रज्ञानामुळे त्याच कालावधीत कार्बन उत्सर्जनात 5000+ टन घट झाली.

Ø  निसर्ग संवर्धन आणि जैवविविधता समृद्ध करणे: पर्यावरणाचे संरक्षक म्हणून कंपनीने निसर्ग संवर्धनाच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पावले उचलली आहेत. गेल्या काही वर्षांमध्ये, टीकेएम ने मियावाकी/नेटिव्ह संकल्पनेचा वापर करून आपल्या कारखान्याच्या परिसरात 112 एकरमध्ये 328,000 झाडे लावली आहेत. हे “संभाव्य नैसर्गिक वनस्पती” या संकल्पनेवर आधारित जंगलांची पुनर्संचयित आणि पुनर्रचना करण्यावर लक्ष केंद्रित करते आणि या अनुप्रयोगाने टीकेएमच्या कॅम्पसमध्ये एक ‘नैसर्गिक वन’ तयार करण्यात मदत केली आहे, ज्यात जैवविविधता निर्माण करण्यासाठी आणि अन्न साखळी आणि पर्यावरणामध्ये मदत करण्यासाठी स्थानिक प्रजातींची लागवड केली आहे. याव्यतिरिक्त, टीकेएम ने व्यापक जागरूकता निर्माण केली आहे आणि आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या सहभागातून रोपे वाटप करून आणि वृक्षारोपण मोहीम राबवून समुदायामध्ये हिरवाईला प्रोत्साहन दिले आहे. (या वर्षी, टीकेएम कॅम्पसच्या बाहेर 8000 हून अधिक रोपांचे वाटप आणि लागवड करण्यात आली).

स्थानिक जैवविविधता पुनर्संचयित करण्याच्या प्रयत्नांना आणखी पुढे नेण्यासाठी, टीकेएम ने एक अत्याधुनिक ‘इकोझोन’ ची स्थापना केली आहे, जे प्लांट सुविधेवर स्थित 17 थीम पार्क्सचा समावेश असलेले एक अनुभवात्मक शिक्षण केंद्र आहे, जे हवामान बदल, कचऱ्यापासून मूल्य, पर्यावरणीय समतोल, जलस्रोत व्यवस्थापन आणि इतर गोष्टींसह निसर्ग संवर्धनाच्या विविध पैलूंवर ज्ञानाच्या देवाणघेवाणीद्वारे योगदान देत आहे. आत्तापर्यंत, 42,000 पेक्षा जास्त विद्यार्थी आणि विविध भागधारकांना निसर्गाशी सुसंगत राहण्यासाठी वर्तणुकीतील सकारात्मक बदल आत्मसात करण्यासाठी संवेदनशील करण्यात आले आहे.

श्री बी. पद्मनाभ, एक्झिक्युटीव्ह वाइस प्रेसिडेंट आणि डायरेक्टर ऑफ मॅन्युफॅक्चरिंग – टोयोटा किर्लोस्कर मोटर आपले विचार मांडताना म्हणाले, “’कार्बन न्यूट्रॅलिटी’ साध्य करण्यासाठी प्रत्येक मार्गाचा शोध घेऊन, खऱ्या मोबिलिटी कंपनीमध्ये सतत विकसित होण्याचे आमचे ध्येय आहे. ‘टोयोटा एन्व्हायर्नमेंटल चॅलेंज 2050 च्या अनुषंगाने, आम्ही आमच्या हवामान धोरणांची पारदर्शकता आणि लवचिकता दोन्ही वाढवून, आमच्या शाश्वतता उद्दिष्टांमध्ये कठोर शमन योजना आणि प्रमुख निकष समाविष्ट केले आहेत.